15.04.26
Kazakistan Başbakanı Olzhas Bektenov, Hükümetlerarası Komisyon’un 14. toplantısı kapsamında Astana’da bulunan Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile bir araya gelerek ticari ve ekonomik iş birliği konularını ele aldı. Kazakistan Başbakanlığı Basın Servisi’nden yapılan açıklamaya göre, görüşmede iki ülke arasındaki ticari, ekonomik ve yatırım ilişkilerinin mevcut durumu ile geleceğe yönelik iş birliği alanları değerlendirildi.
Bektenov, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki güçlü dostluk ilişkilerinin ikili iş birliğinin temelini oluşturduğunu belirterek, Türkiye’nin Kazakistan’ın en önemli beş ticaret ortağından biri olduğunu ifade etti. İki ülke arasındaki ticaret hacminin geçen yıl yüzde 9 arttığını kaydeden Bektenov, Kazakistan’ın Türkiye’ye ihracatının yüzde 17,7 artarak 3,9 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise Türkiye ile Kazakistan’ın yalnızca dost ve kardeş ülkeler değil, aynı zamanda ortak tarih ve kültüre sahip stratejik ortaklar olduğunu vurguladı. Yılmaz, Cumhurbaşkanları Erdoğan ve Tokayev’in güçlü siyasi iradesi sayesinde ilişkilerin üst düzeye taşındığını belirterek, toplantıda ticari ve ekonomik iş birliği için kapsamlı bir yol haritasının ele alınacağını ifade etti.
Kazak tarafı, yeni ortak projelerin hayata geçirilmesi kapsamında sanayi alanları ve devlet destek mekanizmaları sağlamaya hazır olduğunu bildirdi. Geçen yıl Kazakistan ekonomisine yaklaşık 390 milyon dolarlık Türk yatırımı yapılırken, son 20 yılda toplam yatırım miktarı 6 milyar doları aştı. Halihazırda inşaat, hafif sanayi, metalurji, tarım ürünlerinin işlenmesi, ulaşım ve lojistik, ilaç sanayi ile elektronik üretimi gibi alanlarda toplam değeri 4 milyar dolar olan 98 yatırım projesi hayata geçirildi. Ayrıca toplam değeri 3,9 milyar dolar olan 50 projenin uygulama süreci devam ediyor.
Demiryolu taşımacılığı alanında ise 2025 yılı itibarıyla yük hacmi 6,4 milyon tona ulaşarak bir önceki yıla göre yüzde 35 artış gösterdi. Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Rotası üzerinden taşınan yük miktarı 4 milyon tonu aştı. Taraflar, Orta Koridor’un geliştirilmesi, altyapının modernizasyonu, liman ve terminal kapasitelerinin artırılması, dijital çözümlerin yaygınlaştırılması ve tarife politikalarının uyumlaştırılmasını öncelikli alanlar olarak belirledi. Tarım sektöründe ise ticaret hacmi geçen yıl yüzde 25’in üzerinde artarak 360 milyon dolara ulaştı. Taraflar, agro-teknoloji ve sigorta alanlarında iş birliğini geliştirme konusunda mutabık kaldı.
Enerji alanında petrol ve doğal gaz projeleri ile jeolojik araştırmaların geliştirilmesi planlanırken, Bakü–Tiflis–Ceyhan petrol boru hattının stratejik önemi vurgulandı. Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesinde tarafların siber güvenlik konseyi kurulması ve CubeSat-12U uydusunun geliştirilmesi gibi projelerde iş birliği yaptığı bildirildi. Dijitalleşme ve yapay zekâ alanlarında da iş birliği fırsatlarının ele alındığı görüşmede, Astana’da kurulan süper bilgisayar altyapısı ve uluslararası yapay zekâ merkezi projelerine dikkat çekildi.
Sağlık sektöründe ise yeni hastanelerin inşası, onkoloji altyapısının geliştirilmesi, üniversite kliniklerinin kurulması ve ilaç üretimi alanlarında ortak projelerin sürdüğü ifade edildi. Görüşmenin ardından taraflar, Kazakistan–Türkiye Hükümetlerarası Komisyonu’nun 14. dönem toplantı protokolünü imzaladı. Öte yandan, Türk şirketi VTK Global Investments and Trading’in Akmola bölgesinde veri merkezi kampüsü ve yenilenebilir enerji tesisleri kurmayı planladığı bildirildi. Türkiye’nin 2025 yılının ilk yarısında Avrasya bölgesine yaptığı toplam yatırımın ise 18,6 milyar dolara ulaştığı kaydedildi.
