22.02.2026
Türkmenistan’ın Ulusal Lideri ve Halk Maslahatı (Parlamento) Başkanı Gurbangulı Berdimuhamedov, 22 Şubat’ta yaptığı açıklamada Trans-Hazar gaz boru hattının kıtadaki enerji güvenliğinin güçlendirilmesi ve enerji akışlarının çeşitlendirilmesi açısından temel yönlerden biri olduğunu belirtti. Bu açıklamayı ABD ziyareti kapsamında “Al Arabiya” televizyonuna verdiği röportajda yaptı.
Berdimuhamedov’a göre Türkmenistan söz konusu projeye tutarlı ve yapıcı bir yaklaşım sergilemektedir. Aynı zamanda Hazar Denizi’nin tabanının sınırlandırılması (delimitasyonu) gibi uluslararası hukuki meselelerin çözülmesinin önemine dikkat çekti. Bu çerçevede Türkmenistan-Azerbaycan ortak çalışma grubu kurulmuş olup, çalışmalarından somut sonuçlar beklenmektedir.
Röportajda ülkenin enerji stratejisine de özel önem verildi. Doğal gaz kanıtlanmış rezervleri bakımından dünyada dördüncü sırada yer alan Türkmenistan, ihracat tedariklerini çeşitlendirme politikası izleyerek üretici, transit ve tüketici ülkelerin çıkarlarını dikkate almaktadır.
Türkmenistan hâlihazırda büyük uluslararası proje olan “Türkmenistan–Afganistan–Pakistan–Hindistan” (TAPI) gaz boru hattını hayata geçirmektedir. Afganistan topraklarında “Arkadagyň ak ýoly” adı verilen projenin ilk aşamasının inşası sürmektedir. Proje uluslararası destek görmekte ve Güney Asya ülkelerinin enerji ihtiyaçlarının karşılanması ile yeni pazarlara erişim açısından önemli bir faktör olarak değerlendirilmektedir.
Berdimuhamedov, geçmişte Türkmenistan gazının ana hacminin yılda 40 milyar metreküpe kadar Rusya’ya sevk edildiğini hatırlattı. Günümüzde en büyük tüketici Çin’dir. Ayrıca çeşitlendirme politikası kapsamında “swap” mekanizması yoluyla İran’a, Azerbaycan’a, Kazakistan’a, Özbekistan’a ve diğer ülkelere gaz ihracatı yapılmaktadır.
Hatırlatmak gerekirse Trans-Hazar gaz boru hattı, Türkmenistan’dan Azerbaycan’a Hazar Denizi’nin tabanı üzerinden gaz taşınmasını öngören uluslararası bir altyapı projesidir. Güney Gaz Koridoru sistemlerine bağlanarak Avrupa pazarlarına ulaşmayı hedeflemektedir.
