15.10.2026

Дүйнөлүк банктын «Транскаспий транспорт коридорунун боюндагы дүйнөлүк деңгээлдеги соода логистикасы» аттуу баяндамасына ылайык, Транскаспий эл аралык транспорттук маршруту (ТМТМ, Орто коридор) өнүксө, Казакстандын ички дүң продукциясы (ИДП) узак мөөнөттүү келечекте 2,22% пайызга же болжол менен 6,1 млрд долларга көбөйүшү мүмкүн. Ошондой эле жумуштуулук деңгээли 3,19% пайызга жогорулашы күтүлүүдө. Бул тууралуу “Интерфакс-Казахстан” агенттиги билдирди.

Баяндама 15-октябрда Астанада өткөн New Silk Way аттуу VIII эл аралык транспорттук-логистикалык бизнес-форумда тааныштырылды. Божомолдорго ылайык, 2023–2040-жылдары коридорду өнүктүрүүгө катышкан өлкөлөрдүн соодасынын нарктык көлөмү 1,5 эсеге, ал эми товарлардын физикалык көлөмү 60% пайызга көбөйүшү мүмкүн.

Баяндамадагы эсептөөлөргө ылайык, Каспий деңизи аркылуу ташылган жүктөрдүн көлөмү 2023-жылдагы 8,8 млн тоннадан 2040-жылга карата 32,1 млн тоннага чейин өсүшү мүмкүн. Бул болжол менен 3,6 эсеге көбөйүүнү билдирет. Жүк ташуунун көлөмүнүн өсүшүн камсыз кылуу үчүн портторду, темир жол инфраструктурасын жана терминалдарды модернизациялоо, ошондой эле өткөрүү мүмкүнчүлүгү чектелген тилкелердин өткөрүмдүүлүгүн жогорулатуу зарыл.

Дүйнөлүк банк жалпы болжолдуу наркы 25,1 млрд долларды түзгөн 16 артыкчылыктуу инфраструктуралык долбоорду белгилеген. Алардын ичинен Казакстанда жалпы наркы болжол менен 4 млрд долларды түзгөн 6 долбоор ишке ашырылууда.

Транскаспий эл аралык транспорттук маршруту Кытайды Европа менен Казакстандын аймагы, Каспий деңизи, Азербайжан, Грузия жана Түркия аркылуу байланыштырат. 2025-жылы бул маршрут боюнча ташылган жүктөрдүн көлөмү болжол менен 4,7 млн тоннаны түзгөн. 2026-жылы бул көрсөткүч 5,5 млн тоннага жетет деп күтүлүүдө.

Буга чейин Казакстандын өкмөтү менен Азербайжандын өкмөтүнүн ортосунда Транскаспий эл аралык транспорттук коридорун (ТМТМ) өнүктүрүү боюнча кызматташтык жөнүндө макулдашууга байланыштуу документтерди алмашуу аземи өткөн.

https://kapital.kz/economic/154365/potencialnyj-prirost-vvp-kazahstana-ot-razvitiya-tmtm-ocenili-v-dollar61-mlrd.html