03.06.26

Түркия менен Түркмөнстандын ортосундагы экономикалык жана стратегиялык кызматташтыкты кеңейтүүгө багытталган бир катар документтерге кол коюлду. Бул тууралуу Түркиянын Вице-президенти Жевдет Йылмаз менен Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары Нөкергулы Атагулыевдин Ашхабаддагы жолугушуусунун жыйынтыгында маалым болду.

Тараптар алгач жекеме-жеке жана кеңейтилген курамдагы сүйлөшүүлөрдү өткөрүшүп, андан соң алардын тең төрагалыгы алдында Түркмөнстан–Түркия Өкмөттөр аралык экономикалык комиссиясынын (ӨЭК) 9-жыйыны болуп өттү. Жыйындын соңунда экономикалык кызматташтык боюнча ӨЭКтин 9-жыйынынын протоколуна жана 71 пункттан турган биргелешкен иш-аракеттер планына кол коюлду.

Жыйындагы сөзүндө Түркиянын Вице-президенти Жевдет Йылмаз Түркия менен Түркмөнстанды орток тарыхы, маданияты жана келечекке болгон көз карашы бириктирген жакын стратегиялык өнөктөштөр катары мүнөздөдү. Анын айтымында, 2025-жылы эки өлкөнүн ортосундагы соода жүгүртүү көлөмү 2,2 миллиард долларды түзгөн. Тараптар бул көрсөткүчтү жакынкы аралыкта 5 миллиард долларга жеткирүүнү максат кылууда.

Йылмаз ошондой эле инвестицияларды өз ара колдоо жана коргоо жөнүндө макулдашууну жаңылоонун маанисине токтолуп, түрк курулуш компаниялары бүгүнкү күнгө чейин Түркмөнстанда жалпы наркы 56 миллиард долларды түзгөн 1101 долбоорду ишке ашырганын билдирди.

Ал дүйнөлүк соода жана жеткирүү чынжырларында болуп жаткан өзгөрүүлөрдүн фонунда Каспий аркылуу өткөн Ортоңку коридордун мааниси өсүп жатканын белгиледи. «Каспий аркылуу өткөн Ортоңку коридор эми жөн гана альтернатива эмес, дүйнөлүк соода үчүн коопсуз жана зарыл тандоого айланды. Бул стратегиялык багыттын борборунда Түркия менен Түркмөнстан турат», – деди Йылмаз. Анын баамында, эки өлкөнүн биргелешкен аракеттери аркылуу өнүктүрүлө турган Ортоңку коридор Евразиянын транспорттук жана энергетикалык байланыштарындагы негизги артериялардын бири болуп калат.

Энергетика тармагындагы кызматташтыкка токтолгон Түркиянын Вице-президенти Түркмөнстандын дүйнөлүк энергетикалык рыноктогу ролу улам күчөп жатканын белгилеп, көмүр суутек ресурстарын чалгындоо, өндүрүү жана экспорттоо боюнча кызматташтыкты кеңейтүүгө даяр экенин билдирди. Анын айтымында, түрк тарап жаңы кендерди өздөштүрүү, ошондой эле түркмөн жаратылыш газын Каспий аркылуу Түркия жана Европа багытына жеткирүү боюнча биргелешкен долбоорлорду ишке ашырууга кызыкдар.

Мындан тышкары, Йылмаз билим берүү тармагындагы кызматташтык тууралуу макулдашууга жакын арада кол коюунун маанисин белгилеп, Түркиянын Маариф фондунун Түркмөнстанда мектеп ачышына шарт түзө турган өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун кабыл алынышы эки өлкөнүн элдеринин ортосундагы байланыштарды мындан ары да бекемдей турганын айтты.

Жыйын соңунда Түркиянын Вице-президенти кол коюлган протокол жана 71 пункттан турган иш-аракеттер планы эки мамлекеттин кызматташтыгына жаңы дем берип, өз ара пайдалуу натыйжаларды алып келет деген ишенимин билдирди.

https://www.haber1.com/ekonomi/turkiye-ile-turkmenistan-arasinda-9-donem-hek-protokolu-imzalandi/